In het proces vóór de ontwerp-voorkeursbeslissing van 27 mei 2026 hebben wij als bewoners onze grote zorgen kenbaar gemaakt bij de provincie Fryslân, de gemeente Leeuwarden en TenneT. Toch volgt het noordelijke deel tracéalternatief 1: precies het tracé dat in de onderliggende onderzoeken naar voren komt als het duurste én het zwaarst belastende voor omwonenden. Dat is voor ons moeilijk te begrijpen.
Ons doel is niet om de energietransitie tegen te houden. Ons doel is een eerlijke afweging en een tracékeuze die onze gezondheid, ons woongenot en de waarde van onze huizen ontziet. De ontwerp-voorkeursbeslissing biedt daar zelf ruimte voor.
"In de planuitwerkingsfase zal in nauwe samenwerking met in ieder geval provincie Fryslân, gemeente Leeuwarden en Wetterskip Fryslân onderzocht worden op welke manier het tracé geoptimaliseerd kan worden." Ontwerp-voorkeursbeslissing, pagina 49, paragraaf 5.2. Precies daar willen wij bij zijn.
Wat wij vragen
Onze concrete vragen aan de besluitvormers
Onze inzet
- Vanaf het begin betrokken worden bij de planuitwerkingsfase.
- Serieus onderzoek naar ondergrondse aanleg langs Leeuwarden.
- Onderzoek naar een bredere zoekcorridor met masten verder van de woningen.
- Duidelijkheid over de magneetvelden en gezondheidseffecten bij woningen, scholen en kinderopvang in het gebied.
- Een heldere en ruimhartige aankoop- en compensatieregeling.
Waar we het niet mee eens zijn
- Dat juist het duurste en zwaarst belastende tracé is gekozen.
- Dat de variant Leeuwarden afvalt vanwege Natura 2000 op 2 km, terwijl het gekozen tracé maar enkele honderden meters verder ligt.
- Dat kansrijke tracédelen (28, 29, 31 en 32) zonder zwaarwegende reden zijn afgewezen.
- Dat omwonenden de gevolgen dragen zonder echt gehoord te zijn.
De oplossingsrichtingen
Drie alternatieven die we onderzocht willen zien
In volgorde van onze voorkeur. Stuk voor stuk passen ze binnen de ruimte die de ontwerp-voorkeursbeslissing zelf biedt.
Ondergronds langs Leeuwarden — onze voorkeur
Het rapport hanteert "bovengronds, tenzij" (pagina 15). Voor kortere trajecten kan de verbinding ondergronds. De complexe situatie rond Zuiderburen is met een relatief kort ondergronds traject op te lossen. Dat levert grote maatschappelijke meerwaarde, sluit aan bij de nadrukkelijke wens van de gemeente Leeuwarden (pagina 38) en houdt ruimte voor woningbouw aan de zuidzijde van de stad.
De 'Variant Leeuwarden' opnieuw meewegen
In de Sweco-analyses kwam de variant Leeuwarden als meest positief naar voren: geen gevoelige bebouwing, geen ruimtelijke knelpunten. Hij viel af vanwege de nabijheid van Natura 2000-gebied Alde Feanen. Maar het verschil is klein: de variant ligt op 2 km, het gekozen tracé op slechts 2,8 km. Reden genoeg om deze variant opnieuw te onderzoeken.
Tracédelen ten zuiden van de N31 (Wâldwei)
De tracédelen 28, 29, 31 en 32 langs de N31 zijn door Sweco onderzocht op haalbaarheid en effecten, maar op niet-zwaarwegende gronden afgewezen. Een bewonersgroep in Zuiderburen heeft ze al verkend; ze lijken een reëel en beter alternatief. Het rapport noemt zelf het bundelen met de rijksweg als optie (pagina 50) en de gemeente vraagt om een ruimere inpassingsstrook (pagina 38).
Waarom ondergronds zoveel oplost
Voordelen die nu blijven liggen
Gezonde en leefbare wijk
Masten en kabels verdwijnen uit het zicht en uit de directe woonomgeving. Geen onrustig beeld van een dubbele rij masten, en geen woningen, scholen of kinderopvang vlak bij het magneetveld.
Geen aanvaringsrisico
Ondergrondse aanleg voorkomt het risico dat schepen op de drukbevaren staande-mastroute de bovengrondse kabels raken. De recente geschiedenis laat zien dat dit geen denkbeeldig risico is.
Geen radarproblemen
Het voorkomt mogelijke problemen met de radar van vliegbasis Leeuwarden, die de komende jaren wordt uitgebreid en meer vliegbewegingen krijgt.
Kans voor de energietransitie
Koelwater van ondergrondse kabels kan mogelijk worden gebruikt voor verwarming. Zuiderburen is door de gemeente aangewezen als pilot om "van het gas af" te gaan — een mooie kans.
Help mee
Ons doel bereiken we samen
De reactietermijn is op 2 juli 2026 gesloten, maar meedenken blijft belangrijk: juist in de planuitwerkingsfase willen we sterk staan. Sluit u aan bij het collectief.